madelief

Delphi'ye Giriş

Visual dillerden biri olan Delphi Programlama dili ile istediğiniz programları yapmak artık zor değil.

Programlarda kullanılabilecek standart işlemler birer kontrol olarak tasarlanmış olup programcının kullanımına sunulmuştur.Örneğin;Personel bilgileri girilen bir program yapılırsa,personelin adı,soyadı ,doğum yeri ve tarihi gibi bilgilerin girileceği Edit kutusu,Kullanıcının neyi girmesi gerektiğini belirten Label,değişik seçeneklerden birini seçme imkanı sağlayan aşağı doğru açılan ComboBox kutusu,komut butonları ,Personelin bir listesini gösterecek bir Liste kutusu ( ListBox ).Bunları kolayca forma taşıyarak programızın ekranını tasarlayabiliriz.Tek yapılması gereken Form üzerindeki kontrolleri oluşturmak için Ana formun üzerinde bulunan Componentlerden ilgili ikonları seçmek ve formumuza tıklamak.Object Inspector Penceresi

Formumuza koyduğumuz kontrol elemanlarının özellikleri ve aldığı değerler Object Inspector Penceresinde görülür.Object Inspector ; Properties ( Özelliğin Adı ), Events ( Özelliğin Değeri ) 2 kısımdan oluşur.Örneğin Formumuza Label1 koyalım.Label1'i Mouse ile seçelim.F11 tuşuna tıklayarak Object Inspector penceresini açalım.Burada Label1'e ait olan Object Inspector penceresinin açıldığını görürüz.Örneğin Label1 ismini değiştirmek istersek Caption özelliğine gelip karşısındaki kutucuktan Label1 sözcüğünü silip istediğimiz kelimeyi yazacağız. ( Örneğin Personelin Adı ).Bunun gibi Object Inspector'deki değerleri değiştirebiliriz.Örneğin Label1'e ait Object Inspector'deki Properties kısmındaki değeri alClient seçtiğimiz zaman kontrol elemanının (Label1) Formun her tarafını kapladığını görürüz.Yine Font kısmında Label1'in yazı karekterini büyütebilir ve rengini değiştirebiliriz.Yine Örnek verecek olursak Formumuza aşağı açılır kutucuk ( ComboBox1) koyalım.Bu kontrol elemanına ait Object Inspector'de Items'in yanındaki kutuya tıklayarak açılan formda ComboBox açılırken görmek istediğimiz kelimeleri yazalım.Programı Çalıştırma

Programı F9 tuşuna basılarak çalıştırılır.Programı çalıştırmak için kodların yazılmasına gerek yoktur.Tasarım halinde de programımızı çalıştırabiliriz.Kod Yazma

Kod yazmak istenilen kontrol elemanı seçilir ve bu elemana ait Object Inspector'deki Events özelliğinden yararlanılır.Burada ilgili kontrol elemanına tıklanınca programın bitmesi isteniyorsa OnClick kısmına kod yazılır.Eğer iki kez tıklanınca programın bitmesi isteniyorsa OnDblClick kısmına kod yazılır veya mouse ile ilgili kontrol elemanının üzerinden geçerken mesaj vermek istiyorsak OnMouseMove kısmına kodumuzu yazacağız.

Örnek:Şimdiye kadar öğrendiğimiz bilgilere göre aşağıdaki programı yapalım.Formumuza ; Ana Formdaki Standart Component'inden 5 tane Label,3 tane Edit.Text,2 tane ComboBox,1 tane ListBox, 5 tane de Buton yerleştirelim. Bu kontrol elemanlarının OnClick kısımlarına aşağıdaki kodları yazalım.


Sor:
procedure TForm1.Button1.Click(Sender: TObject);

begin //Ekle butonuna yazılacak kod

Listbox1.Items.Add ( Edit1.Text+' ' +Edit2.Text+' '+Edit3.Text+' '+ ComboBox1.Text+' 'Combobox2.Text);

end;

procedure TForm1.Button2.Click(Sender: TObject);

begin // Sil Düğmesi

ListBox1.Items.Delete(ListBox1 .ItemIndex);

end;

procedure TForm1.Button3.Click(Sender: TObject);

begin // Kaydet düğmesi

ListBox1.Items.SaveToFile ('liste.dat');//Liste adlı dosya oluşturarak bilgiyi kaydeder.

end;

procedure TForm1.Button4.Click(Sender: TObject);

begin // yükle düğmesi

ListBox1.Items.LoadFromFile('l iste.dat');// Bilgileri Listbox1'e yükler.

end;

procedure TForm1.Button5.Click(Sender: TObject);

begin // Programı kapatma düğmesi

Close;

end;


Birden Fazla Form Kullanma

Programa yeni bir form eklemek için File menüsünden NewForm seçeneği kullanılır.Programda birden fazla form varsa bu formlara erişmek için View-Forms menüsü kullanılır.(Diğer formlara Shift + F12 kısayol tuşuylada ulaşabilirsiniz)

Component Palet

Form üzerinde oluşturulacak ekran görüntüsü ise Delphi'nin ana formundaki Component Palet üzerindeki kontrol elemanları tarafından yapılır. Component Palet'ten seçilen kontrol elemanları mouse ile Form üzerine kolayca yerleştirilir.Componentler gruplanarak yerleştirilmiştir.Her grup bir çok farklı componentten oluşmaktadır.

Yeni Component'ler Ekleme

Delphi'ye yeni componentler ve activeX kontrolleri eklenebilmektedir.Yeni bir Component eklemek için Component menüsündeki Import ActiveX Control komutu kullanılır.Açılan pencerede yüklü ActiveX kontrolleri listelenir.Eklenilmek istenilen ActiveX kontrolü listede yok ise Add düğmesi ile OCX dosyası bulunup listeye eklenebilir.Penceredeki Palette Page kutusundan eklemek istenilen kontrolün hangi kısma ekleneceği seçildikten sonra Install düğmesi ile Delphi'ye alınabilir.

Component Şablonları ( Template ) oluşturmak

Program tasarımında en çok yapılan işlemler,sık kullanılan bileşen yada bileşen grupları bir şablon olarak kaydedilerek aynen standart bir bileşen gibi tekrar kullanılabilir.

Project Manager Penceresi

Project Manager penceresi normalde ekranda görülmez.View / Project Manager menü seçeneği ile görüntülebilir.Bu pencere içinde programımıza ait Formlar ve Unitler gösterilir.Bu pencere içindeki dosyalarDPR uzantılı bir dosyada tutulur.Projeden bir dosyayı çıkarmak için Remove seçeneğini,yeni bir dosya eklemek için New seçeneği kullanılır